به طور کلی پیگمنت ها به دو دسته ی آلی و معدنی تقسیم می شوند. پیگمنت های معدنی از مواد معدنی و نمک ها تشکیل شده اند و بر پایه ی اکسیدها، سولفات ها، سولفیدها، کربنات ها و سایر ترکیبات این چنینی اند. این پیگمنت ها رنگ ماتی دارند و در آب نامحلولند. تولید پیگمنت های معدنی فرآیند پیچیده ای ندارد و به همین دلیل قیمت تمام شده ی این پیگمنت ها به نسبت ارزان است. ثبات نوری فوق العاده ی پیگمنت های معدنی از مهم ترین مزیت های آن ها به شمار می رود.
پیگمنت های آلی مولکول هایی آلی هستند که به عنوان رنگدانه عمل می کنند. این پیگمنت ها در پلیمرها نامحلولند. قدرت رنگی و براقیت آن ها بیشتر از پیگمنت های معدنی است اما با این حال، قدرت پوشش دهی (پشت پوشی) کمتری نسبت به پیگمنت های معدنی دارند. از نظر هزینه، پیگمنت های آلی گران تر از پیگمنت های معدنی هستند.
در ادامه به معرفی برخی از شناخته شده ترین پیگمنت های آلی و معدنی می پردازیم.
پیگمنت های معدنی:
- اکسید تیتانیوم
این رنگدانه ی معدنی، سفید و مات است و جزو پیگمنت های باکیفیت به شمار می رود. اکسید تیتانیوم غیرسمی و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است و از این رو در صنعت محبوبیت زیادی دارد.
- رنگدانه های کادمیم
رنگدانه های کادمیم در رنگ های زرد مایل به سبز روشن، لیمویی، نارنجی، سرخ، جگری تا بنفش تیره عرضه می شوند. سولفید کادمیم به دو صورت بلوری یافت می شود. نوع آلفای آن زرد رنگ است و نوع بتای آن قرمز رنگ است. رنگ های حد واسط مخلوطی از بین این دو بلورند و می توان طیف وسیعی از رنگ های حد واسط زرد و قرمز را با نسبت های مختلف این دو بلور به دست آورد.
- کربن بلک
کربن بلک (پیگمنت مشکی) ذرات کربنی ریز و آمورفی هستند که معمولا از سوختن ناقص هیدروکربن ها به دست می آیند و در ساخت تایر و کاربردهای مشابه در صنعت لاستیک کاربرد زیادی دارند. این پودر بسیار مشکی که قدرت رنگ دهی بالایی هم دارد، در پوشرنگ ها، مرکب ها و کاغذهای کربنی استفاده می شود. کربن بلک در پوشش های حفاظتی، پلاستیک ها و مقاومت هایی که در مدارهای الکتریکی قرار می گیرند نیز کاربرد دارد. کربن بلک به دلیل خاصیت رسانایی که دارد در کاربردهایی که نباید در اثر سایش یا موارد دیگر الکتریسیته ساکن روی قطعه پلیمری جمع شود (نظیر تایرهای کامیون های حاوی مواد اشتعال زا) نیز در درصدهای بالاتر از معمول کاربرد دارد.
پیگمنت های آلی:
- رنگدانه های مونو آزو
رنگدانه های مونو آزو می توانند کل طیف قرمز تا زرد را ایجاد کنند. پایداری حرارتی این رنگدانه ها بسیار بالاست و برای رنگ آمیزی پلاستیک ها به شدت کاربرد دارند.
- آبی فتالوسیانین
از مهم ترین پیگمنت های آلی می توان به گروه فتالوسیانین ها اشاره کرد که طیف رنگ های آبی و سبز را در بر می گیرند. فتالوسیانین مس پیگمنتی آبی است که به دلیل خواص مقاومتی خوب در برابر عوامل مختلف، یک پیگمنت با ارزش به شمار می رود.
- آبی ایندانترون
رنگدانه های آبی مایل به قرمزی هستند که پایداری عالی در برابر شرایط آب و هوایی، شفافیت خوب و پایداری بسیار خوبی در برابر حلال های آلی از خود نشان می دهند. این رنگدانه ها عمدتاً در رنگ های صنعتی مانند پوشش های خودرو و دیگر پوشش های فلزات استفاده می شوند.
